स्ट्रॉबेरी लागवडीची संपूर्ण माहिती Strawberry Cultivation Information In Marathi

Strawberry Cultivation Information:- स्ट्रॉबेरी हे एक अतिशय लोकप्रिय फळ आहे. ते चवदार, पौष्टिक आणि आरोग्यासाठी फायदेशीर आहे. भारतात, स्ट्रॉबेरीची लागवड प्रामुख्याने महाराष्ट्र, उत्तर प्रदेश, पंजाब आणि हिमाचल प्रदेश या राज्यांमध्ये केली जाते.स्ट्रॉबेरी लागवड हा व्यावसायिक शेतकरी आणि घरगुती बागायतदारांसाठी एक लोकप्रिय आणि फायद्याचा प्रयत्न आहे.

Strawberry Cultivation Information
Strawberry Cultivation Information

स्ट्रॉबेरी लागवडीची संपूर्ण माहिती Strawberry Cultivation Information

स्ट्रॉबेरी केवळ स्वादिष्टच नाही तर पौष्टिक देखील आहेत, ज्यामुळे ते एक मागणी असलेले फळ बनतात. स्ट्रॉबेरीची यशस्वी वाढ करण्यासाठी, तुम्हाला हवामान, मातीची तयारी, लागवड, काळजी आणि कापणी यासारख्या विविध घटकांचा विचार करणे आवश्यक आहे.स्ट्रॉबेरी एक अतिशय लोकप्रिय फळ आहे. ते चवदार, पौष्टिक आणि आरोग्यासाठी फायदेशीर आहे.

स्ट्रॉबेरीमध्ये व्हिटॅमिन सी, व्हिटॅमिन के, फायबर आणि मॅग्नेशियम भरपूर प्रमाणात असतात. ते अँटिऑक्सिडेंट समृद्ध असतात, जे शरीराला फ्री रॅडिकल्सपासून संरक्षण देतात. स्ट्रॉबेरीमध्ये कर्करोग प्रतिबंधक गुणधर्म देखील आहेत. स्ट्रॉबेरी लागवडीची संपूर्ण माहिती खाली दिलेली आहे.

हवामान व जमीन:-

स्ट्रॉबेरी समशीतोष्ण हवामानात वाढतात, परंतु विविधतेनुसार ते विविध प्रदेशांमध्ये घेतले जाऊ शकतात.स्ट्रॉबेरीची लागवड करण्यासाठी योग्य हवामान आवश्यक आहे. स्ट्रॉबेरी थंड हवामानात चांगली वाढते. भारतात, स्ट्रॉबेरीची लागवड नोव्हेंबर ते मार्च या कालावधीत केली जाते.स्ट्रॉबेरी चांगल्या निचरा होणारी माती पसंत करतात जी सेंद्रिय पदार्थांनी समृद्ध असते.

वालुकामय चिकणमाती किंवा चिकणमाती माती आदर्श आहे.आपल्या मातीची पीएच पातळी निश्चित करण्यासाठी चाचणी करा, जी आदर्शपणे 5.5 आणि 6.5 दरम्यान असावी.सुपीकता आणि ओलावा टिकवून ठेवण्यासाठी लागवड करण्यापूर्वी कंपोस्ट किंवा चांगले कुजलेले खत जमिनीत मिसळा.स्ट्रॉबेरी थंड हवामानात चांगली वाढते.

स्ट्रॉबेरीच्या लागवडीसाठी अनुकूल तापमान 50°F ते 80°F आहे. स्ट्रॉबेरीला दिवसाचे कमी तास (14 तासांपेक्षा कमी) आणि रात्रीचे कमी तापमान (45°F ते 50°F) आवश्यक आहे.स्ट्रॉबेरीला थंड हवामान आवश्यक असले तरी, ते तीव्र दंव सहन करू शकत नाही. स्ट्रॉबेरीच्या फुलांसाठी 32°F पेक्षा कमी तापमान हानिकारक आहे.

स्ट्रॉबेरीचे प्रकार:-

स्ट्रॉबेरीचे तीन मुख्य प्रकार आहेत: जून-बेअरिंग, एव्हरबेअरिंग आणि डे-न्यूट्रल. तुमच्या हवामानाला आणि इच्छित कापणीच्या वेळेस अनुकूल असा प्रकार निवडा.काही लोकप्रिय प्रकारांमध्ये ‘चँडलर,’ ‘अल्बियन,’ ‘सीस्केप’ आणि ‘एव्हरबेअरिंग ओझार्क ब्युटी’ यांचा समावेश आहे.सर्वात सामान्य प्रकार म्हणजे गार्डन स्ट्रॉबेरी. गार्डन स्ट्रॉबेरी मोठे, चमकदार लाल फळे देतात. ते उन्हाळ्यात आणि उन्हाळ्याच्या सुरुवातीला चांगले वाढतात.

स्ट्रॉबेरीची लागवड दोन प्रकारे करता येते:-

खुल्या शेतात आणि ग्रीनहाऊसमध्ये. खुल्या शेतात लागवड करताना, चांगली निचणारी माती निवडा. माती pH 6.0 ते 6.5 असावी. ग्रीनहाऊसमध्ये लागवड करताना, कोणत्याही प्रकारच्या मातीचा वापर करता येतो.

स्ट्रॉबेरी लागवड व काळजी:-

Strawberry Cultivation Information
Strawberry Cultivation Information

स्ट्रॉबेरीची लागवड करण्यासाठी योग्य हवामान आवश्यक आहे. स्ट्रॉबेरी थंड हवामानात चांगली वाढते. भारतात, स्ट्रॉबेरीची लागवड नोव्हेंबर ते मार्च या कालावधीत केली जाते.स्ट्रॉबेरीची लागवड करताना, रोपे 45 सेमी अंतरावर लावावीत. प्रत्येक ओळीतील अंतर 60 ते 75 सेमी असावे.स्ट्रॉबेरीला पाण्याची चांगली गरज असते.

उन्हाळ्यात, स्ट्रॉबेरीला दररोज पाणी द्यावे. हिवाळ्यात, 1-2 दिवसांनी पाणी द्यावे.स्ट्रॉबेरीला खताचीही चांगली गरज असते. खताची मात्रा मातीच्या प्रकारानुसार बदलते. सामान्यतः, स्ट्रॉबेरीला दर महिन्याला एकदा खत द्यावे.स्ट्रॉबेरीची काढणी सकाळी करावी. काढणी दर आठवड्याला 3-4 वेळा करावी.

स्ट्रॉबेरीच्या पिकाची काळजी घेतल्यास, एक रोप प्रतिवर्षी 500 ते 600 ग्रॅम फळ देते.स्ट्रॉबेरीची लागवड वसंत ऋतूच्या सुरुवातीस किंवा उन्हाळ्याच्या उत्तरार्धात, तुमच्या स्थानिक हवामानानुसार करा.माती सतत ओलसर ठेवा परंतु पाणी साचू नये. पानांवर ओलावा रोखण्यासाठी ठिबक सिंचन किंवा सोकर होसेस चांगले काम करतात.

वसंत ऋतूच्या सुरुवातीस आणि पहिल्या कापणीनंतर संतुलित, संथपणे सोडणारे खत किंवा कंपोस्ट वापरून खते द्या.मोठ्या फळांच्या उत्पादनास प्रोत्साहन देण्यासाठी धावपटू (बाल रोपांसह लांब देठ) काढा. सूर्यप्रकाश फळापर्यंत पोचण्यासाठी पानांची थोडीशी छाटणी करा.थंड हवामानात, हिवाळ्याच्या महिन्यांत स्ट्रॉबेरीच्या झाडांना पेंढा किंवा इतर पालापाचोळा झाकून दंवपासून संरक्षण करा.स्ट्रॉबेरीची लागवड एक फायदेशीर व्यवसाय असू शकते. चांगल्या व्यवस्थापनासह, तुम्ही चांगला नफा कमवू शकता.

स्ट्रॉबेरीचे फायदे:-

  • व्हिटॅमिन सी समृद्ध, रोगप्रतिकारशक्ती वाढवते.
  • फायबर समृद्ध, पाचन तंत्रास मदत करते.
  • मॅग्नेशियम समृद्ध, रक्तदाब नियंत्रित करते.
  • अँटिऑक्सिडेंट समृद्ध, कर्करोग प्रतिबंधक.

स्ट्रॉबेरीच्या वापर:-

  • ताजे खाल्ले जाऊ शकते.
  • जाम, रस, पाई, आईस्क्रीम इत्यादी बनवले जाऊ शकते.
  • कॉस्मेटिक उत्पादनांमध्ये वापरले जाते.

कीड आणि रोग व्यवस्थापन:-

ऍफिड्स आणि स्लग सारख्या कीटक आणि पावडर बुरशी सारख्या रोगांचे निरीक्षण करा. आवश्यकतेनुसार सेंद्रिय किंवा रासायनिक नियंत्रणे वापरा.रोग टाळण्यासाठी आणि झाडे सुप्तावस्थेसाठी तयार करण्यासाठी वाढत्या हंगामानंतर मागील पानांची छाटणी करा. स्ट्रॉबेरीवर परिणाम करणाऱ्या सामान्य कीटकांमध्ये ऍफिड्स, स्लग्स, गोगलगाय आणि पक्षी यांचा समावेश होतो.

तुमच्‍या पिकाचे संरक्षण करण्‍यासाठी रो कव्‍हर, बर्ड नेटिंग किंवा सेंद्रिय कीटक नियंत्रण पद्धती वापरा.राखाडी साचा, व्हर्टिसिलियम विल्ट आणि स्ट्रॉबेरी लीफ स्पॉट यांसारखे रोग समस्याप्रधान असू शकतात. योग्य अंतर, चांगले हवा परिसंचरण आणि रोग-प्रतिरोधक वाण या समस्या टाळण्यास मदत करू शकतात.मातीपासून होणा-या रोगांचा धोका कमी करण्यासाठी, एकाच ठिकाणी स्ट्रॉबेरीची लागवड सलग वर्षे टाळा. पीक रोटेशन योजना लागू करा.

कापणी:-

स्ट्रॉबेरी पूर्णपणे पिकल्यावर कापणी करा, जे त्यांच्या खोल लाल रंगाने आणि गोड सुगंधाने दर्शविले जाते.जखम टाळण्यासाठी स्टेम जोडलेले फळ हळूवारपणे निवडा.कापणीची वारंवारता तुम्ही कोणत्या प्रकारची स्ट्रॉबेरी वाढवत आहात यावर अवलंबून असते.

FAQ:-

भातामध्ये स्ट्रॉबेरीची लागवड कोणत्या राज्यामध्ये केली जाते ?

उत्तर:- भारतात, स्ट्रॉबेरीची लागवड प्रामुख्याने महाराष्ट्र, उत्तर प्रदेश, पंजाब आणि हिमाचल प्रदेश या राज्यांमध्ये केली जाते.

स्ट्रॉबेरीची लागवड करताना रोपे किती अंतरांवर लावावी ?

उत्तर:- स्ट्रॉबेरीची रोपे 45 सेमी अंतरावर लावावीत.

स्ट्रॉबेरीची लागवड करताना मातीचा pH किती असावा ?

उत्तर:- स्ट्रॉबेरीची रोपे लागवड करताना मातीचा pH 6.0 ते 6.5 असाववा.

स्ट्रॉबेरीची लागवड करताना अनुकूल तापमान किती असावा ?

उत्तर:- स्ट्रॉबेरीची रोपे लागवड करताना अनुकूल तापमान 50°F ते 80°F आहे.

Leave a Comment