आंबा लागवडीची संपूर्ण माहिती Mango Cultivation Information In Marathi

Mango Cultivation Information:- नमस्कार शेतकरी मित्रांनो Krushimadat या साईट मध्ये आपले स्वागत आहे. आंबा फळ हे भारतातील सर्वात लोकप्रिय फळांपैकी एक आहे आणि त्याला “फळांचा राजा” असेही म्हणतात. आंबा लागवड ही एक फायदेशीर शेती आहे आणि भारतात मोठ्या प्रमाणावर केली जाते.

Mango Cultivation Information
Mango Cultivation Information

आंबा हे जगातील सर्वात लोकप्रिय आणि मोठ्या प्रमाणावर लागवड केलेल्या उष्णकटिबंधीय फळांपैकी एक आहे.आंबा लागवड करण्यासाठी योग्य हवामान, माती, काळजी, कीड, रोग व्यवस्थापन आणि कापणी यासह अनेक महत्त्वाच्या बाबींचा समावेश होतो.आणि वाण निवडणे महत्त्वाचे आहे. आंब्याच्या झाडांना साधारणपणे वर्षातून एकदाच फुले येतात.आंबा लागवडीसाठी सर्व माहिती खाली दिलेली आहे.

हवामान व जमीन Climate and land:-

आंबा फळ हे उष्णकटिबंधीय आणि उपोष्णकटिबंधीय हवामानामध्ये चांगले वाढते. आंबा लागवडीसाठी तापमान 24-27 अंश सेल्सियस आवश्यक आहे. तापमान 48 अंश सेल्सियस पर्यंत सहन करू शकते, परंतु यापेक्षा जास्त तापमान फळांच्या गुणवत्ता आणि उत्पादनावर परिणाम करू शकते. आंबा पावसाळी हवामानात चांगले वाढत नाही, कारण अशा हवामानात फळे फुटण्याची समस्या उद्भवते.

आंब्याची झाडे विविध प्रकारच्या मातीत तग धरू शकतात, परंतु ते 6.5 ते 7.5 दरम्यान pH असलेल्या खोल, पाण्याचा निचरा होणारी, वालुकामय चिकणमाती किंवा चिकणमाती माती सर्वोत्तम आहे.आंबा सर्व प्रकारच्या मातीमध्ये वाढू शकतो, आंबा आंबट, खारट आणि क्षारीय मातीत चांगले वाढत नाही. आंब्याची झाडे उबदार हंगामात लावावीत तरच लवकर झाडाला फळे येणार.

आंब्याचे वाण Mango arrows:-

जगभरात आंब्याच्या असंख्य जातींची लागवड केली जाते, प्रत्येकाची स्वतःची विशिष्ट चव, आकार, रंग आणि पोत आहे.आंब्याचे अनेक वाण आहेत, ज्यात काही प्रसिद्ध वाण ह्या आहेत: अल्फोन्सो, केंट, टॉमी ऍटकिन्स, हेडेन, अटाउल्फो, तोतापुरी, दुग्गपरी, केसर, हदमाऊली, सुवर्णरेखा, नीलम, बांगनापल्ली, बदामी. वाण निवडताना हवामान, माती, बाजारपेठेची मागणी इत्यादी घटकांवर विचार करणे आवश्यक आहे.

आंबा लागवड Mango cultivation:-

Mango cultivation
Mango cultivation

लागवड क्षेत्राची माती तपासणी करून त्याची सुपिकता जाणून घ्या. मातीत आवश्यक असल्यास खते द्या.आंबा लागवड करण्यासाठी समतल, चांगली निचरा होणारी जमीन निवडा. जमिनीची pH 6.5 ते 7.5 पर्यंत असावी. नवीन लागवड केलेल्या झाडांना मुळांच्या विकासाला चालना देण्यासाठी उच्च फॉस्फरस सामग्रीसह संतुलित खताची आवश्यकता असते.

आंब्याच्या झाडांमध्ये 30 ते 40 फूट (9 ते 12 मीटर) अंतर ठेवावे जेणेकरून योग्य वाढ होईल आणि हवेचा प्रवाह होईल. उच्च-घनतेची लागवड विशिष्ट बौने किंवा संक्षिप्त जातींसाठी देखील केली जाऊ शकते. आंब्याची झाडे उबदार हंगामात लावावीत, शक्यतो शेवटच्या थंडीनंतर. झाडाच्या मुळाच्या गोळ्याला सामावून घेण्यासाठी लागवड छिद्र तयार केले पाहिजे.

चांगल्या वाढीसाठी आणि हवेच्या प्रवाहासाठी योग्य अंतर महत्वाचे आहे. मुळे न वाकवता किंवा गर्दी न करता रूट बॉल सामावून घेण्यासाठी लागवड छिद्र पुरेसे खोल असावे.झाडाचा ओलावा टिकवून ठेवण्यासाठी आणि तण दाबण्यासाठी झाडाच्या पायाभोवती सेंद्रिय आच्छादनाचा थर लावा. कॉलर खराब होऊ नये म्हणून आच्छादन खोडापासून काही इंच दूर ठेवा.

आंबा च्या झाडाला कलम लावल्यानंतर खड्डे मातीने बुजवावेत. कलमांना चांगले पाणी द्या. कलमांची योग्य काळजी घ्या. वेळोवेळी त्यांना पाणी द्या, खत घाला आणि तण काढा. यामुळे झाडांना चांगल्या वाढीसाठी आणि हवेच्या प्रवाहासाठी योग्य अंतर मिळणार. आंबा झाडे 5-7 वर्षांनी फळ देण्यास सुरुवात करतात. आंब्याची फळे 6-8 महिने टिकतात. आंबा लागवड ही एक फायदेशीर शेती आहे आणि चांगली देखभाल केल्यास चांगले उत्पन्न मिळू शकते.

काळजी आणि देखभाल Care and maintenance:-

आंब्याची कलम लावण्यापूर्वी खड्ड्यांच्या तळाशी शेणखत किंवा कंपोस्ट घाला.आंबा फळांची लागवड केल्यावर नियमित पाणी देणे आवश्यक आहे. एकदा स्थापित झाल्यानंतर, आंब्याची झाडे बऱ्यापैकी दुष्काळ-सहिष्णु असतात, परंतु फुलांच्या आणि फळांच्या विकासादरम्यान सातत्यपूर्ण ओलावा महत्त्वाचा असतो. आंब्याच्या झाडांना साधारणपणे वर्षातून एकदाच फुले येतात. कोरड्या कालावधीनंतर पावसाच्या सरी आल्याने फुलांची वाढ होऊ शकते. फळांच्या संचासाठी योग्य परागण आवश्यक आहे.

कीड आणि रोग व्यवस्थापन Pest and Disease Management:-

आंबा झाडाला आवश्यक असल्यास, फायदेशीर कीटक आणि परागकणांना हानी पोहोचवू नये म्हणून कीटकनाशकांचा वापर कमी आणि लक्ष्यित पद्धतीने करा. झाडात योग्य अंतर, छाटणी आणि स्वच्छता यामुळे रोगाचा प्रादुर्भाव होण्याची शक्यता कमी होऊ शकते. जास्त फुलांच्या वर्षांमध्ये, फळांचा मोठा आकार आणि चांगल्या फळांची गुणवत्ता सुनिश्चित करण्यासाठी काही फुले व्यक्तिचलितपणे पातळ करण्याचा सल्ला दिला जातो.

कापणी व काढणी harvest and harvesting:-

आंबे साधारणपणे फुलांच्या 100 ते 150 दिवसांनी कापणीसाठी तयार होतात, विविधतेनुसार. फळाचा आकार, रंग आणि सुगंध यावरून काढणीची वेळ ठरवता येते. आंब्याची कापणी साधारणपणे हाताने उचलून किंवा कापणी जाळी लावून लांब दांडे वापरून केली जाते. वेळोवेळी आंबाच्या झाडांना पाणी द्या, खत घाला आणि तण काढा.

आंबा झाडे 5-7 वर्षांनी फळ देण्यास सुरुवात करतात.आंब्याची फळे 6-8 महिने टिकतात. आंब्याची कापणी केली जाते जेव्हा त्यांचा रंग हिरव्यापासून विविध-विशिष्ट रंगात बदलतो आणि ते स्टेमच्या शेवटी फळाचा सुगंध उत्सर्जित करतात. गुणवत्ता राखण्यासाठी आणि कापणी केलेल्या आंब्याचे शेल्फ लाइफ वाढवण्यासाठी योग्य हाताळणी आणि साठवण महत्वाचे आहे.

FAQ:-

आंबाच्या झाडाला फळे किती वर्षांनी लागतात ?

उत्तर:- आंबा झाडे 5-7 वर्षांनी फळ देण्यास सुरुवात करतात.

आंबाच्या झाडामध्ये अंतर किती ठेवावे लागतात ?

उत्तर:- आंब्याच्या झाडांमध्ये 30 ते 40 फूट अंतर ठेवावे.

आंबा लागवडीसाठी तापमान किती सेल्सियस लागतो ?

उत्तर:- आंबा लागवडीसाठी तापमान 24-27 अंश सेल्सियस आवश्यक आहे.

आंबा लागवडीसाठी हवामान कसा लागतो ?

उत्तर:- आंबा फळ हे उष्णकटिबंधीय आणि उपोष्णकटिबंधीय हवामानामध्ये चांगले वाढते.

Leave a Comment